موضوع پرستش قدمتی به اندازه عمر بشر دارد. باب های آغازین کتاب پیدایش توصیف می‌کند که چگونه هابیل قربانی ای مقبول به خدا تقدیم نمود و چگونه قائن قربانی ای هدیه کرد که مورد پذیرش خدا قرار نگرفت. از آن زمان به بعد، یا انسان خدایی را که بشر را آفریده است می‌پرستید یا خدایانی (بت هایی) را که در ذهن خود آفریده بود پرستش می نمود.

کتاب مقدس داستان تنش میان خدا و بت هاست. حماسه بشریت، آشکار کننده الگوهایی است که نشاندهنده شیوه های برخوردی انسان با مفهوم الوهیت است. پرستش حقیقی یهوه متضمن تعهدی تمام عیار بر مبنای توکل است. این توکل با مکاشفه ماهیت و اراده خدا آغاز می شود. این توکل نیازمند اخترامی است بر شخص خدا و اعمال او. در کتاب مقدس، هیچ چیز نمی تواند با خدا رقابت و برابری نماید. 

هنگامی که انسان از حرمت به خدا به منبع شخصی خود روی برمی گرداند، در حقیقت گرایش به خلق خدایی در تصور خود دارد. انسان، نیازمند نیرو و قدرتی برتر بود تا آنچه را که خود نمی تواند برای خود مهیا سازد به او عطا کند، به همین دلیل شروع به تصویر این قدرت در ذهن خود نمود تا آرزوهایش را تجلی بخشد. در چنین شرایطی احتمالاً  در ذهن بشر یک خدا قادر به برآورده نمودن تمامی نیازهای انسان نبود، بنابراین لازم دید تا خدایانی چندگانه خلق نماید. او این خدایان را به دو دلیل پرستش می کرد : از آنها چیزی مطالبه نماید، یا آنها را خشنود سازد تا مانع از خشمگین شدن و صدمه رساندن آنها به خود گردد. 

خط فاصله میان پرستش خدای خالق دوست داشتنی و نگاهدارنده، پرستشی است که ادغام کننده پرستش خدا و بت هاست. در این هنگام، خدای خالق – نگاهدارنده، کماکان به عنوان نیروی مهیا کننده شناخته می شود، اما زمانی که مطابق با تمامی انتظارات و خواهش های پرستنده عمل نمی کند، خدایانی دیگر به معبد او اضافه می شوند.

حتی آنانی که خدای واحد را پرستش می نمایند ممکن است دریابند که با او (خدا) همچون بت رفتار می کنند. در چنین شرایطی، شخص ممکن است به منظور دریافت برکت یا حفاظت، اعمال ونگرشی خاص را به پرستش خود وارد نماید.

هم در عهدعتیق و هم در عهدجدید پیوسته صحبت از لزوم خدمت به خدای واحد و تنها او رفته است. عهدعتیق و عهدجدید براین توافقند که خدا، قادر مطلق است. او می تواند هر آنچه که او را خشنود می سازد انجام دهد، و آنچه او را خشنود می سازد داشتن خادمینی است که از فیض او شادمانند و این شادمانی را با شکرگزاری و ستایش او منعکس می نمایند.

بخش اول، موضوع پرستش را با دیدگاهی که عهدعتیق توصیف می کند معرفی می نماید. این بخش دارای سه واحد است (1) واژگان پرستش، (2) پرستش در دوران پاتریارخ ها، (3) پرستش در اسرائیل.

قسمت یک . واژگان پرستش.

 پرستش دارای واژنامه‌ای خاص خود است. مجموعه واژه های کتاب مقدسی حامل آیین ها و مراسمی است که عموماً با پرستش همراه هستند، خواه این پرستش نسبت به خدای حقیقی صورت گیرد، خواه نسبت به یک شئ بی جان. نقطه مشترک این واژه های گوناگون، تأیید وجود شخص یا چیزی به مراتب قدرتمندتر از شخص پرستنده است. خواه این پرستش خم کردن سر (تعظیم کردن) و یا فروتن ساختن روح باشد، عمل پرستش به عنوان ورود به حضور الوهیت به تصویر کشیده شده است. در این تصویر، پرستنده به شکرگزاری می پردازد، ستایش ها تقدیم خدا می‌نماید، ویا به شیوه های دیگر احترامی را که شایسته اوست به پای او می ریزد.

 الف . واژگان عبری

چندین واژۀ عبری حامل مفهوم پرستش هستند.

Segad به معنای خم شدن و تعظیم نمودن است و برچیزی بیش از یک عمل بدنی دلالت ندارد.

Abad بیانگر انجام اعمال و خدماتی است که شخص را به چیز یا کسی که می پرستد متصل می سازد.

Shachah دلالت بر تعظیم و کُرنش دارد و شبیه به معنای Segad است. این کلمات به احساسات قلبی هیچ اشاره ای ندارند و تعریف کننده هیچ نوع اعمال پرستشی خاصی نیستند. هریک از این واژگان در متن، قابل تعریف هستند. 

ب _ واژگان یونانی.

عهدجدید یونانی حاوی تنوع و گوناگونی واژگان است که به طور تقریبی می توان آنان را به "پرستش" ترجمه کرد. این کلمات حامل معنای متفاوتی هستند، آنها تکمیل کننده یکدیگرند و طیف وسیعی از تصاویری را ارائه می دهند که بیانگر معنای انگلیسی این واژه است. نسخه های یونانی منسجم نیستند، اما همگی به آن وسعت ادراکی موجود در مفهوم پرستش اشاره دارند. برجسته‌ترین واژۀ یونانی در ارتباط با پرستش Proskuneo است. Proskuneo به معنای تحت اللفظی "دست کسی را بوسیدن" است. 

به عنوان نشانه از احترام، شخص پرستنده ممکن است به زانو افتاده و پیشانی خود را بر زمین بنهد. یا ممکن است زانو زده و به خاک بیفتد و از کسی که از خود بزرگتر می داند تمجید و تجلیل به عمل آورد. نگاه کنید به متی 2 : 1 – 2 ، 20 : 20 ، یوحنا 4 : 20 – 23 ، اعمال 10 : 25 مکاشفه 16 : 2 ، 19 : 20 .

واژۀ دوم اما بسیار متفاوت یونانی که در بعضی موارد پرستش ترجمه شده است Latreuo است. این کلمه  به معنای "خدمت کردن" است. چنان چه این کلمه در مقوله ای مذهبی مورد استفاده قرار گیرد، در برگیرنده خدمتی مذهبی، تمجید و تجلیل، اعطای قربانی، و یا انجام مراسمی مذهبی در احترام به دیگری است. نگاه کنید به متی 4 : 10 ، اعمال 7 : 40 – 42 الف ، رومیان 1 : 25 ، عبرانیان 9 : 9 – 10 ، 10 : 1 – 2. 

واژۀ دیگرِ یونانی از ریشه Seb است. در حالت اسم، این کلمه می تواند اشاره به باشد که از نظر مذهبی دارای ارزش و احترام و معطوف به پرستش است. در مقام فعل به معنای "ترسیدن" است و از این رو، عملی تکریم آمیز یا زاهدانه نسبت به دیگری است. نگاه کنید به متی 15 : 9 ، یوحنا 9 : 31 ، اعمال 10 : 2 ، 17 : 23 ، 19 : 27 ، 1 تیموتائوس 2 : 2 و 10 ، 5 : 4 . 

در عین حال واژۀ دیگر یونانی Thresk به ترسی اشاره دارد که انگیزۀ وارد شدن به حضور خداست. در این نگرش، هیبت  و ترس خدا انگیزه اصلی نزدیک شدن است و نه امری اتفاقی و بی اهمیت. نگاه کنید به کولسیان 2 : 18 – 23 ، یعقوب 1 : 26 . 

پ _ عناصر پرستش.

پرستش در برگیرنده هردو عنصرموضوع - فاعل (Subject) و شئی- مفعول(Object) است. پرستش، تصدیق وجودی برتر است که او را از امور جاری تفکیک نموده جدا می سازد. از این رو، پرستش به جاده ای بدل می شود که شخص از طریق آن به وجود برتری که خدا می نامیم نزدیک می شود. به یک معنا، پرستش به منزله ستایش، تسبیح، یا شکرگزاری است. به معنای دیگر، در برگیرنده تمامی زوایای مقدس زندگی شخص پرستنده است. آنچه که مفهوم عمومی واژه "پرستش" را بیان می دارد، بسته به کلماتی است که شخص از عهدعتیق و عهدجدید برمی گزیند. 

قسمت 2 . پرستش در دوران پاتریارخ ها.

اولین نشانه های پرستش در کتاب مقدس مربوط به دوران پاتریارخ ها یا دوران پیش از شریعتی است که در کوه سینا به موسی داده شد. قائن و هابیل بی آنکه توصیه ای مکتوب از سوی خدا داشته باشند قربانیهای خود را نزد او آورند. ازآن هنگام به بعد بود که "به خواندن اسم یهوه شروع کردند" (پیدایش 4 : 26) نوح، ابراهیم، خادم ابراهیم، اسحاق و یعقوب، همه خدا را می‌پرستیدند. در مقابل مردم بابل دست به اعمالی می زدند که به آن عبادت شایسته خدا را انکار می نمودند. در زیر به عنوان ارائه نمونه هایی از پرستش در دوران پاتریارخ ها سه فرد انتخاب شده اند. به عنوان بخشی از آزمون خود در بخش  یک، آیات زیر را مطالعه کنید. سپس پاسخ خود را به سوالات مرتبط با آنها بنویسید. آنها را به عنوان بخشی از آزمون خود در نظر بگیرید. 

الف – قائن و هابیل –  

بخش مربوط به پرستش را آنگونه که در داستان قائن و هابیل به تصویر کشیده شده است مطالعه کنید (پیدایش 4 : 1 – 8 و عبرانیان 11 : 4). بر نوع پرستشی که هریک از آنان ارائه می کنند متمرکز شوید. درعین حال اطمینان حاصل کنید که تمامی متن را مورد بررسی قرارداده‌اید.

_ چه عاملی موجب شد که پرستش یکی مورد قبول خدا قرارگیرد و پرستش دیگری مورد قبول او واقع نگردد؟

_ آیا متن در حقیقت اشاره ای به این مطلب که چرا خدا پرستش قائن را نپذیرفت دارد؟

_ متن چه عناصری را دربارۀ شیوۀ نگرش و برخورد قائن که منجر به محکوم شدن او گردید آشکار می نماید؟

_ بهایی که هابیل برای پرستش پرداخت چه بود؟

_ پیامدهای پرستش قائن چه بود؟ 

ب – نوح .

داستان نوح در پیدایش 6 : 9 – 22 را بخوانید. شخصیت نوح را مورد بررسی قراردهید.

_ خدا چه فرمانی به نوح داد؟

_ عهد خدا با نوح چه بود؟

_ چه رابطه ای میان پرستش مقبول خدا و پیروی از فرامین او وجود دارد؟

 آیا می توان نتیجه گرفت که پرستش مقبول یعنی اطاعت از خدا بدون قدوسیت و یا فقدان نگرش صحیح  قلبی است؟ 

ج – ابراهیم.

در آخر، تجربه ابراهیم را در پیدایش 12 : 7 – 8 ، 13 : 3 – 4 و 18 و 22 : 1 – 2 مورد بررسی قراردهید.

_ چه عواملی در ساختن مذبح برای خدا دخیل بودند؟

_ از امتحان ایمان ابراهیم چه نکاتی را می توان فراگرفت؟

_ خدا چگونه توانست به ابراهیم فرمان دهد تا پسرش را به عنوان قربانی روی مذبح قراردهد؟

_ آیا فرمان خدا برای اهدای قربانی انسانی عملی بود که تنها یک بار اتفاق افتاد؟

_ رابطه بین ایمان و پرستش چیست؟ 

قسمت 3 . پرستش در اسرائیل

بخش اصلی عهدعتیق به تاریخ قوم اسرائیل اختصاص یافته است. بسیاری از آیات مربوط به پرستش هستند. برخی از این آیات توصیه هایی است در این باره که پرستش چگونه باید انجام شود. آیات دیگر در مورد ابزار پرستش هستند. بررسی پرستش در اسراییل از این جنبه اهمیت دارد که بنیادی است برای درک پرستش در مسیحیت. 

الف. شریعت موسی.

کتاب لاویان متنی است برجسته پیرامون موضوع پرستش . این کتاب را مرور کنید.

قربانی : در لاویان 1 - 7 فهرستی از هدایای قربانی ارائه شده است . توجه داشته باشید که

  1: 1 تا 6 : 7 مردم را به عنوان پرستندگان مخاطب می سازد، در حالیکه 6 : 8 تا 7 : 38 مربوط به کاهنان است. با این قربانی ها بیشتر آشنا شوید و به دنبال وجه تمایز هریک از آنان باشید. 

روز کفاره : روز کفاره (لاویان 16) در تقویم پرستشی قوم اسراییل از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این روز بخصوص، آمرزش گناهان به نقطه اوج خود می رسد. جایگاه خاص کاهن اعظم در قربانی و کفاره، سایه ای است از زمانی که عیسی عمل بسیارموثرتری را برای جهان به انجام می رساند.

تقدس : نیمه دوم کتاب لاویان نشان دهنده این حقیقت است که اجرای آیین ها بدون حضور تقدس، از ارزش کمی برخوردار است چنان چه ممنوعیت ها کاملاً قراردادی باشند، تقدس دیگر هیچ معنایی ندارد. اما اگر رمز تقدس ، تصویرگر زندگی قوم اسرائیل در پیمان و عهدی است که با یهوه بسته اند، پس تقدس مستقیماً در برگیرنده کتابهای دیگر عهدعتیق نیز خواهدبود.

ب – انبیاء.

انبیا کسانی بودند که واسطه میان خدا و قوم اسرائیل محسوب می شدند. آنان اسرائیل را به سوی خدا باز می خواندند. پرستش، کاملاً در مرکز این رابطه قرار داشت. قربانی های چندگانه و پیوسته نبود که خدا را شادمان می ساخت بلکه قربانی هایی که همراه با رعایت عدالت، رحمت و تواضع صورت می گرفت (میکاه 6 : 6 – 8). نگرش های نادرست که به اعمال نادرست می‌انجامید می توانست پرستش را بی اثر و باطل سازد (ملاکی 1 : 6 – 9). با این دیدگاه که متنی برای امتحان خود آماده کنید این بخش ها (آیات) را مطالعه نمایید. 

پ - مزامیر.

برخی از مزامیر را که از نظر شما پرستش هستند انتخاب کنید. سعی کنید کاربرد خاصی که قوم اسراییل در زمان پرستش از این مزامیر داشتند را مشخص کنید. برخی از آنها می توانست در قربانی های روزمره مورداستفاده قرار گیرد؛ برخی دیگر در اعیاد و جشن ها.